Co po zakupie drona, by latać zgodnie z prawem. W pytaniach i odpowiedziach

1. Posiadam drona i chciałbym zacząć latać. Co muszę zrobić?

Stwórz konto na portalu drony.gov. pl
Film instruktażowy:https://www.youtube.com/watch?v=qjmDX7QgRNI

Po dokonaniu rejestracji możesz nieodpłatnie przystąpić do kursu online oraz zdać egzamin na kategorię A1/A3. Kurs obejmuje materiały edukacyjne w postaci tekstowej oraz wizualnej, które przedstawiają kluczowe zasady bezpiecznego operowania dronem. Gdy zapoznasz się z tymi treściami, możesz natychmiast przystąpić do testu, który ocenia Twoją wiedzę na temat przepisów oraz zasad lotów w otwartej kategorii.
Film instruktażowy: https://www.youtube.com/watch?v=pfMVtvCd78I

Certyfikaty A1/A3 to podstawowy dokument uprawniający do pilotowania dronów w kategorii "otwartej" (OPEN).

Każdy planowany lot należy zgłosić za pomocą darmowej aplikacji DroneTower, którą można pobrać w App Store oraz Google Play. Aplikacja ta pozwala również na sprawdzenie bieżących stref geograficznych oraz ograniczeń dotyczących lotów.

Czy mogę zapisać się na kurs w kategorii A1/A3 na drony.gov.pl, jeśli dopiero zaczynam swoją przygodę z dronami?

Oczywiście! To idealny wybór dla osób, które stawiają pierwsze kroki w świecie bezzałogowców. Kurs ten stanowi fundament dla każdego przyszłego pilota. Musisz jedynie pamiętać, aby przed samym egzaminem zarejestrować się w systemie jako operator.

Jakie oznaczenie musi znaleźć się na dronie i gdzie je przykleić?

Na obudowie drona należy umieścić numer operatora, który otrzymasz po zarejestrowaniu się w serwisie drony.gov.pl. Ważne, aby oznaczenie było wyraźne, trwałe i łatwe do odczytania podczas ewentualnej kontroli. Pamiętaj, że na dronie może znajdować się tylko jeden taki numer.

Jeśli Twój dron jest zbyt mały  możesz umieścić numer wewnątrz komory baterii, o ile dostęp do niej nie wymaga narzędzi.

Czy za obsługę strony drony.gov.pl i planowanie lotów w KSID trzeba płacić?

Nie, korzystanie z portalu drony.gov.pl oraz kreatora misji w systemie KSID jest całkowicie darmowe. Nie poniesiesz żadnych kosztów za użytkowanie tych narzędzi.

Gdzie sprawdzić, w których miejscach w Warszawie wolno latać dronem?

Zasady lotów w Warszawie (i w całej Polsce) zależą od tzw. stref geograficznych. To one określają, gdzie lot jest zabroniony, a gdzie wymaga spełnienia konkretnych warunków lub zgody. Aktualne mapy i ograniczenia dla stolicy sprawdzisz w trzech oficjalnych źródłach:

• w aplikacji mobilnej DroneTower,

• w serwisie internetowym https://dronemap.pansa.pl/,

• w systemie KSID na portalu https://drony.gov.pl/

Czy każdy lot dronem musi być zgłoszony?

Tak. Zgodnie z najnowszymi przepisami (ustawa z 24 stycznia 2025 r.), każdy zamiar wykonania lotu bezzałogowcem w Polsce musi zostać zgłoszony do Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP). Zgłoszenia dokonuje się poprzez oficjalny system wskazany przez Agencję – obecnie służy do tego aplikacja DroneTower

W jakich sytuacjach wymagane jest złożenie planu misji i uzyskanie zgody przedtaktycznej?

Złożenie planu lotu oraz otrzymanie warunków i zgody od PAŻP jest niezbędne w następujących przypadkach:

• Bardzo blisko lotniska kontrolowanego (poniżej 1 km od CTR): Zawsze. Jeśli lot odbywa się bezpośrednio na terenie lotniska, do planu musisz dołączyć zgodę zarządzającego portem.

• Loty poza zasięgiem wzroku (BVLOS): Zawsze, niezależnie od tego, gdzie latasz.

• W strefie lotniskowej (1–6 km od CTR): Jeśli Twój dron waży więcej niż 0,9 kg lub planujesz wznieść się wyżej niż 30 m.

• Dalej od lotniska (powyżej 6 km od CTR): Jeśli planujesz lot na wysokości przekraczającej 100 m.

Czym są strefy geograficzne i dlaczego powstały?

W przestrzeni powietrznej istnieją specjalne obszary, które porządkują ruch i dbają o bezpieczeństwo. Dawniej drony musiały stosować się do tych samych zasad co samoloty załogowe, jednak ze względu na ogromną liczbę bezzałogowców, stworzono dla nich dedykowane strefy geograficzne.

W uproszczeniu: są to wydzielone części nieba, w których loty dronów są albo ułatwione, albo ograniczone, albo całkowicie zakazane. Ich celem jest ochrona prywatności, środowiska oraz bezpieczeństwa innych użytkowników przestrzeni powietrznej.

Procedura uzyskiwania zgody na lot w strefie DRA-R CTR EPWA

Aby legalnie wykonać lot w strefie warszawskiego lotniska, postępuj zgodnie z poniższymi krokami:

1. Złóż plan lotu: Zaloguj się na portal drony.gov.pl i stwórz nową misję w systemie KSID. Wyślij ją do zatwierdzenia przez PAŻP.

2. Sprawdź warunki: Po akceptacji otrzymasz elektroniczną odpowiedź z konkretnymi wytycznymi, jakich musisz przestrzegać podczas lotu.

3. Aktywuj lot: Bezpośrednio przed startem wykonaj Check-In w aplikacji DroneTower, wybierając wcześniej zaakceptowaną misję.

4. Zakończ formalności: Po wylądowaniu pamiętaj o zakończeniu Check-Inu w aplikacji.

Czy przed lotem w strefie CTR Warszawa muszę kontaktować się telefonicznie z wieżą?

Nie ma takiej potrzeby. System DroneTower służy do dwustronnej komunikacji z kontrolerami ruchu lotniczego (ATC) bez konieczności rozmowy głosowej. Aplikacja w pełni zastępuje tradycyjne metody informowania o rozpoczęciu oraz zakończeniu lotu.

W jaki sposób sprawdzić aktualne zasady lotów w danym miejscu?

Zasady lotów zależą od stref geograficznych wyznaczonych w całym kraju. Przed każdym startem Twoim najważniejszym obowiązkiem jest wykonanie „check-inu” w aplikacji DroneTower. Dzięki temu nie tylko poinformujesz innych o swoim locie, ale przede wszystkim otrzymasz informacje w czasie rzeczywistym, czy w wybranym miejscu możesz latać dronem o konkretnych parametrach (wadze i wielkości) oraz na jakich warunkach.

Co zrobić, gdy podczas lotu moja lokalizacja nagle stała się strefą zakazaną?

Może się tak zdarzyć, gdy strefa zostanie aktywowana zgodnie z planem, w trybie nagłym (ad hoc) lub gdy służby porządkowe utworzą tymczasową strefę zakazu lotów (No-Fly Zone). W takiej sytuacji Twoim obowiązkiem jest:

1. Niezwłoczne i bezpieczne wylądowanie dronem.

2. Zakończenie operacji w aplikacji DroneTower (zamknięcie check-inu).

Czy małe drony (poniżej 250 g) są zwolnione z przestrzegania stref zakazu lotów?

Nie. Zakazy lotów obowiązują wszystkich użytkowników bezzałogowców, bez względu na masę urządzenia. Nawet jeśli Twój dron waży mniej niż 250 g, nie możesz nim latać w miejscach oznaczonych jako strefy zakazu. Ograniczenia te są wprowadzane w celu ochrony bezpieczeństwa publicznego oraz prywatności, co dotyczy każdego sprzętu latającego.

Kto wyznacza strefy zakazu lotów i na jakich zasadach?

Głównym organem odpowiedzialnym za wyznaczanie stref geograficznych w Polsce jest Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP). Agencja może wprowadzić taką strefę:

• Z własnej inicjatywy – jeśli wymaga tego bezpieczeństwo ruchu lotniczego.

• Na wniosek uprawnionych podmiotów – np. służb mundurowych czy instytucji państwowych, po złożeniu wniosku przez system teleinformatyczny.

W strefach całkowitego zakazu (oznaczonych jako DRA-P) loty są niedostępne dla zwykłych użytkowników. Wyjątek stanowią operacje służb (wojska, służb specjalnych), które odbywają się na specjalnych warunkach ustalonych z Agencją.

Czy jako osoba prywatna lub firma mogę ubiegać się o zgodę na lot w strefie zakazu (DRA-P)?

Niestety nie. W strefach typu DRA-P (zakaz lotów) uzyskanie pozwolenia na lot dla celów cywilnych, komercyjnych czy rekreacyjnych jest niemożliwe. Są to obszary całkowicie wyłączone z ruchu bezzałogowego. Jedyny wyjątek stanowią loty wykonywane przez uprawnione służby państwowe, które realizują swoje zadania na specjalnych zasadach ustalonych z PAŻP.

Jakie są konsekwencje lotów w strefach zakazanych bez uprawnień?

Naruszenie strefy zakazu lotów wiąże się z poważnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi. Możesz narazić się na wysokie kary administracyjne, a nawet konfiskatę drona. W sytuacjach ekstremalnych, gdy lot sprowadzi niebezpieczeństwo na innych, w grę wchodzi odpowiedzialność karna.

Warto jednak pamiętać, że poza karami najważniejsze jest bezpieczeństwo: nielegalny lot może zablokować akcję ratunkową helikoptera, zagrozić samolotom pasażerskim lub osobom postronnym.

Czy w zamkniętych pomieszczeniach również obowiązują strefy zakazu lotów?

Jeśli latasz w całkowicie zamkniętym budynku, który nie ma bezpośredniego połączenia z otwartą przestrzenią powietrzną, nie potrzebujesz zgody od organów lotniczych (PAŻP). Sytuacja zmienia się jednak, gdy obiekt jest otwarty (np. stadion bez dachu lub hala z szeroko otwartymi bramami) – wtedy uznaje się to za lot w przestrzeni powietrznej i musisz mieć odpowiednie uprawnienia/zgody.

Pamiętaj, że niezależnie od przepisów lotniczych, zawsze musisz mieć zgodę właściciela lub zarządcy danego budynku

Z czego wynika zmienność dostępności niektórych stref?

Dostępność nieba zmienia się, ponieważ strefy dzielą się na dwa rodzaje: te działające całodobowo oraz takie, które są aktywowane tylko w określonych godzinach (zgodnie z planem lub potrzebami służb). Właśnie dlatego tak ważne jest sprawdzanie mapy tuż przed samym startem – to, że rano lot był dozwolony, nie gwarantuje, że po południu sytuacja będzie taka sama.

Oto kilka propozycji sparafrazowania informacji o tym, kto może sprawdzić Twoje uprawnienia. Pamiętaj, że od 2025 roku katalog tych służb jest bardzo szeroki:

Kto może skontrolować moje uprawnienia i legalność lotu?

Zgodnie z aktualnym Prawem lotniczym (art. 156zd), uprawnienia do kontroli pilotów dronów ma szeroki wachlarz służb mundurowych i cywilnych. Możesz zostać poproszony o okazanie dokumentów przez:

• Służby ogólnopolskie: Policję, Straż Graniczną, Żandarmerię Wojskową, ABW, CBA, SOP oraz Krajową Administrację Skarbową.

• Służby lokalne i specjalistyczne: Straż Miejską/Gminną, Straż Leśną (w lasach), Straż Parku (w parkach narodowych).

• Służby ratownicze: Państwową Straż Pożarną (jeśli Twój lot utrudnia akcję ratowniczą).

• Organy lotnicze: Pracowników Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC).

Ważne: Jako pilot masz obowiązek bezwzględnie stosować się do poleceń wydawanych przez te osoby podczas kontroli.